Gruwelijke daad

De gruwelijk actie van Breivik tegen de Noorse sociaal-democraten was bedoeld als een eerste stap tot de burgeroorlog. Breivik: "Voordat we onze kruistocht kunnen beginnen, moeten we het cultureel marxisme uitroeien." "Als je besluit actie te ondernemen, is het beter te veel te doden dan niet genoeg, anders loop je het risico dat de gewenste ideologische impact van je daad verminderd wordt."  

Carl Schmitt

Het doet me denken aan Carl Schmitt (1888-1985). Deze Duitse conservatief-revolutionair vond de tegenstelling vriend-vijand de absolute basis voor de politiek. Politiek is samen met gelijkgezinden voor een gezamenlijke politieke zaak vechten, waarvan de bereidheid om een anderen te willen doden, omdat ze tot de vijand behoren, de ultieme politieke daad is. Deze Carl Schmitt heeft Nieuw-Rechts, van Bart-Jan Spruyt tot en met kringen rond de PVV, diepgaand beinvloed.

Manifest 2083

Het is dezelfde geest die ook valt aan te treffen in het manifest (Europese Onafhankelijkheidverklaring 2083) en bijbehorend filmpje. Zijn vijandbeeld is glashelder: de islam en in z'n voetspoor de "cultureel-marxisten" en "de multiculturalisten". Deze laatsten zijn de slippendragers en wegbereiders van de Islam. Daarom moesten de Noorse sociaaldemocraten in hun hart worden getroffen. Kil. Zonder pardon. De ultieme politieke daad (naar Schmitt). 

Breivik doet in zijn geschrift veelvuldig leentjebuur bij Wilders. Maakt dat Wilders verantwoordelijk voor de daden van Breivik. Nee dat rechtstreekse verband is er niet. Maar is daarmee de kous af? Nee, dat ook weer niet. Want Wilders cultiveert eveneens een afgemeten vijandbeeld. En klopt dt voortdurend op. "Kopvoddentax." " Door de knieen schieten." " De Koran als Mein Kampf" etc. Inderdaad nooit met een geweldadig oogmerk. Maar tot hoever kan een vijandbeeld worden opgeklopt? Wanneer komt men daarmee in de buurt van Schmitt? Op een aan de PVV gelieerde website staat over de daden van Breivik te lezen: "De aanslag op het eiland boeit me niet want de slachtoffers zijn maar socialistische jongeren." En meer van dat soort teksten. Puur vijandig en onverschillig.

Weerbare democratie

De hoogste tijd dat de gematigden in Europa opstaan. Opstaan voor een weerbare democratie. Een levendige democratie (en samenleving) vereisen zelfbeheersing en zelfrelativering. Een democratie waarin onbepaaldheid en compromis juist als kracht en niet als zwakte worden gezien. Een "wapening der gematigden", zoals Jacques de Kadt dat in de jaren dertig noemde, is meer dan ooit nodig!

De teerling is geworpen. Jelle Menges landelijk voorzitter van de JS en het Groninger raadslid Roeland van der Schaaf zijn verwikkeld in een heftig debat. Veel verwijten over en weer. Maar ondertussen wordt er  wel een wezenlijk debat aangegaan over de koers van de PvdA.

De kern van kritiek van Roeland op de standpunten van Jelle deel ik: het lijkt wel alsof hij soms de nieuw- rechtse karikatuur over de PvdA heeft overgenomen. Maar daarmee doe ik hem tegelijkertijd tekort. Jelle (de JS) roert wel degelijk een essentixeble kwestie aan.

Want eind jaren zestig lijkt er inderdaad iets verloren gegaan in de PvdA. In de nasleep van '68 en met de opkomst van Nieuw Links werd afstand gedaan van het x93verheffingsideaalx94. De progressieven deden afstand van het x93 klootjesvolkx94. Weg met de brave burgerlijkheid.

 Het oude sociaaldemocratische beschavingsideaal boog onbehagen, dat er onder arbeiders en lagere middenklasse leefde, om. En het gaf vooral perspectief. Er werd een zeker zelfrespect ontleend aan: fatsoen, degelijkheid, burgerzin, in combinatie met materixeble vooruitgang. Het x93iedere arbeider een eigen autox94, van de vroege Joop den Uyl. Dit ideaal kwam onder druk te staan en werd in de jaren zeventig en daarna soms regelrecht weggehoond. 

En het mag zo zijn dat het beschavingsideaal sleets was geraakt. Maar wat kwam er voor in de plaats? Niet veel. Antibevoogding werd de norm. En daar hoorde zeker geen vernieuwd beschavingsideaal bij. En was de emancipatie van x93de arbeiderx94 niet voltooid?

Het resultaat was dat klassieke sociaaldemocratische achterban verweesd achterbleef. Van de weeromstuit werd bij menigeen het wereldbeeld gedeillusioneerder en daardoor harder (x93ieder voor zichx94). Men keerde zich voor een deel van de sociaaldemocratie af.

Natuurlijk was dat niet bij iedere laagopgeleide het geval. En ook binnen de PvdA, zeker hier in x92t Noorden, bezweek niet iedereen voor dit x93progressieve gedachtegoedx94. Maar de trend was duidelijk aanwijsbaar. Het gevolg: een bepaalde leegte op links.

Nieuw-rechts is van Fortuijn tot Verdonk en Wilders deels in dat gat gesprongen. Hier zien we precies de combinatie van een hard x93ieder voor zichx94 verhaal, in combinatie met een zwaar aangezet nationalisme (in essentie: x93eigen volk eerstx94). 

Die kant moeten we zeker niet op. Want een in graniet gehouwen nationale identiteit past de PvdA niet. En terug naar vader die het loonzakje thuis brengt en x92s zondags het vlees snijdt, is evenmin te verkiezen.

Maar wat dan wel? Deels zit dat in het voortbouwen op wat van oudsher de x93sociaaldemocratische methodex94 heet. Dat wil zeggen kritiek op het kapitalisme in combinatie met bouwen, met praktische hervormingen. Sociaalkapitalisme. In de huidige tijd vallen vaak termen als x93kennissamenlevingx94, x93meritocratiex94, x93diplomademocratiex94. OK talent moet zijn kans krijgen. Dat is een oude sociaaldemocratische (en sociaalliberale) wens. Maar een mens is meer dan zijn IQ in combinatie met prestatiedrang. Dat is de kern. En daar hoort een verdere uitwerking bij.

Deels zit hem dat ook in een nieuw beschavingsideaal. Een beschavingsideaal dat door schade en schande wijs is geworden. Dus geen x93nieuwe mensx94 ideexebn of identiteiten uit xe9xe9n stuk. Maar wel een ideaal dat brede lagen in de samenleving bindt. En waaraan ook lager opgeleiden een bepaalde eigenwaarde aan kunnen ontlenen. Enkele links-liberalen als Dick Pels en Evelien Tonkens zijn daar actief mee bezig. 

Dit moet verder in de sociaaldemocratie worden verbreed. Want wil de PvdA een brede volkspartij blijven dan is dit in feite geen keuze. Want daarvoor moet het een breed bindend verhaal hebben. Het is dus pompen of verzuipen voor de PvdA als brede volkspartij. 

In de Paaseditie van de Volkskrant staat een opvallend artikel van Antoine Bodar. Hij schrijft onder meer:

x93 Opdracht aan elke wetenschap is de waarheid te vinden. De wil de waarheid te vinden behoort ook tot het onderzoek van filosofie, de wetenschap die niet alleen betrekking heeft op kennisleer en logica maar ook op zijnsleer en zingeving. En dat laatste is tevens het terrein van theologie en godsdienstwetenschap die in de vraag naar God in enen de vraag naar de mens stellen.x94

Is het zoeken naar waarheid de kernactiviteit van de filosofie? Ik vraag me dat af. De laatste jaren kom ik, soms met omwegen, steeds weer uit bij de filosofie van het Pragmatisme.

In deze school staat het zoeken naar DE WAARHEID helemaal niet centraal. Met andere woorden: het gaat niet om het zoeken naar absolute zekerheden of wetmatigheden. In het Pragmatisme gaat het juist om de inzet van kennis om praktische veranderingen, verbeteringen te kunnen realiseren. Dit gebeurt proefondervindelijk; met vallen en opstaan.

De bijbehorende 'kennisleer' (Bodar) is een afgeleid van die proefondervindelijkheid omdat de wisselwerking tussen diegene die onderzoekt (het subject) en wat wordt onderzocht,' wat buiten ons staat', (het object) wordt onderstreept. Zeker als het gaat om maatschappelijk kwesties gaat het hier om interactie van een mens en zijn omgeving.

Het gaat in het Pragmatisme dus om het belang van het aangaan van het voortdurende experiment. Des te groter de interactie des te groter de kans we hebben om creatief op ontwikkelingen in te spelen. En dit geeft in het Pragmatisme de doorslag boven het vinden van absolute fundamenten.

Het belang van ervaring speelt in het Pragmatisme een grote rol. In feite gaat het om het het ontwikkelen van het 'juiste timmermansoog'.

En dat brengt me toch weer terug bij de timmermanszoon uit Nazareth. Dominee Van Herk uit Nootdorp bracht het volgende treffend onder woorden:

x94 Let niet alleen op de splinter, maar krijg oog voor de balk! Dat is taal van een timmerman. En Jezus ziet met zijn timmermansoog haarscherp wat er zich in ons innerlijk afspeelt en wat niet recht is. We zouden heel graag de splinter bij de ander willen verwijderen. Zijn ogen willen openen voor de blinde vlek. De kleine finishing touch aanbrengen aan de ander, waardoor die meer bij ons past. Want van die splinter hebben wij last.

En juist het feit dat we de ander niet een splinter in het oog gunnen, maakt ons blind voor de balk die we hebben. Want erger is dan de splinter, is onze ergernis over die splinter…..We vinden het moeilijk de ander te aanvaarden zoals die is: dat is de balk in onze ogen. We aanvaarden de ander helemaal, als de splinter verwijderd is. Juist ja!

De ander is pas goed genoeg, alsx85. Dat is voorwaardelijke aanvaarding. Dat is de balk in onze ogen. Maar we hebben geen last van de balk, we hebben last van de splinter!!

x85.

Moeten we dan alles maar goed vinden?? Moeten we iedereen maar zijn eigen gang laten gaan?? Geenszins!. Dat beweert Jezus helemaal niet. Jezus zegt niet dat we niks aan een splinter moeten doen! Eerst de balk; dan de splinter. Eerst zullen we ons tekort aan aanvaarding van de ander onder ogen moeten zien en daar iets aan moeten doen. Pas dan: als onze aanvaarding onvoorwaardelijk is geworden; pas dan zijn we in staat een splinter te verwijderen. Eerst de balk, dan de splinter. Daarmee slaat de timmerman de spijker op zx92n kop! We zijn evenzeer zondaar als de ander, waar we last van hebben. We hebben zijn vergeving minstens zo hard nodig voor de balk, evenals zij voor de splinter. Vanuit dit besef kunnen we de ander benaderen.x94

En daar kan een Pragmatisch Humanist het volledig mee eens zijn…

Tristan van der Vlis: een bricolage

Wat heeft hem bezield? Dat is wat blijft hangen een week na het bloedbad in Alphen aan de Rijn aangericht door Tristan van der Vlis. Een achtergrondbeschrijving in de Volkskrant van vanochtend heeft me verder aan het denken (en zoeken) gezet. Wat hem precies heeft gedreven, zal (vanwege zijn zelfmoord) altijd duister blijven. Maar desalniettemin hier toch een aanzet tot…..het waarom?

1. De schizofreen

De familie omschrijft hem als een schizofreen. Hij was in 2006 al eens voor een ernstige psychose opgenomen geweest.  Hij nam al jaren medicijnen tegen waanideexebn. Hij is daar vorig jaar mee gestopt. In zijn afscheidsbrief repte hij er ook van dat hij ' aangetikt werd door geesten' . Dit was uiteindelijk wat hem in de kern tot zijn absurde en abjecte daad dreef. Maar er is meer.

2. De radicale verliezer

Want Tristan past ook in het beeld van de 'radicale verliezer.' Na het afronden van het vmbo versleet hij banen als schoonmaker en chauffeur, maar kon ook zijn laatste baan op een magazijn van C1000 niet behouden. Sindsdien was hij werkloos.  Zijn collega omschreef hem als: 'Tristan was meer dan gemiddeld betrokken bij onenigheid. Daarvoor is hij ook ontslagen. Hij was een buitenstaander. Tristan was in zijn afscheidsbrief 'Boos op God, op de mensen en op de maatschappij. Hij dacht dat liefde niet bestond.' (nu.nl) 

Dit past in een beschrijving die de Duitse filosoof Hans Magnus Enzensberger over terroristische radicale verliezer heeft geschreven. Ik citeer hier vrij uitvoerig (omdat het zo treffend is) enkele kernpassages van een essay die hij in 2006 in Der Spiegel heeft geschreven:

"Der radikale Verlierer selbst muss sein Teil dazu beitragen; er muss sich sagen: Ich bin ein Verlierer und sonst nichts. Solange er davon nicht xfcberzeugt ist, mag es ihm schlechtgehen; er mag arm sein, machtlos; er mag die Misere und die Niederlage kennen; zum radikalen Verlierer aber hat er es erst gebracht, wenn er sich das Votum der anderen, die sich Gewinner dxfcnken, zu eigen gemacht hat." 

" Niemand interessiert sich freiwillig fxfcr den radikalen Verlierer. Das beruht auf Gegenseitigkeit. Der nxe4mlich schlxe4gt, solange er allein ist, und er ist sehr allein, nicht um sich; er wirkt unauffxe4llig, stumm: ein Schlxe4fer. Wenn er sich dennoch einmal bemerkbar macht und aktenkundig wird, lxf6st er eine Irritation aus, die dem Erschrecken nahekommt; denn seine bloxdfe Existenz erinnert die anderen daran, wie wenig es brxe4uchte, und es erginge ihnen so wie ihm. Vielleicht wxfcrde man dem Verlierer sogar beistehen, wenn er nur endlich aufgxe4be. Aber er denkt nicht daran, und es sieht nicht danach aus, dass er sich gern helfen liexdfe." 

" Jeden Moment kann er explodieren. Darin besteht die einzige Lxf6sung seines Problems, die er sich vorstellen kann: die Steigerung des xdcbels, unter dem er leidet. Wenn die Polizei endlich da ist, schiexdft er um sich. Amok, heixdft es dann – ein Fremdwort aus dem Malaiischen. Er txf6tet noch einen Beamten, bevor er selbst im Kugelhagel zusammenbricht. Was die Explosion auslxf6st, bleibt unklar." 

" Die abfxe4llige Bemerkung eines Vorgesetzten genxfcgt, und der Mann steigt auf einen Turm und zielt auf alles, was sich vor dem Supermarkt bewegt, nicht obwohl, sondern weil das Massaker sein eigenes Ende beschleunigen wird. Woher er nur die Maschinenpistole hat? Endlich einmal ist der radikale Verlierer, vielleicht ist er erst 15 und leidet an seinen Pickeln, Herr xfcber Leben und Tod. Dann, so nennt es der Nachrichtensprecher, "richtet er sich selbst", und die Ermittler gehen an die Arbeit. Sie stellen ein paar Videos sicher, ein paar wirre Tagebuchaufzeichnungen. Die Eltern, Nachbarn, Lehrer haben nichts bemerkt. Gewiss, ein paar schlechte Zeugnisnoten, eine gewisse Zurxfcckgezogenheit; der Junge hat nicht viel geredet. Aber das ist doch kein Grund, ein Dutzend seiner Mitschxfcler zu erschiexdfen. Die Gutachter geben ihre Einschxe4tzungen ab. Die Kulturkritik kramt ihre Argumente hervor. Das Wort Wertediskussion darf nicht fehlen. Die Ursachenforschung verlxe4uft im Sand. Politiker xe4uxdfern ihre Betroffenheit. Man kommt zu der xdcberzeugung, dass es sich um einen Einzelfall handelt." 

" Das ist richtig; denn es handelt sich bei all diesen Txe4tern um isolierte Personen, die keinen Zugang zu einem Kollektiv gefunden haben. Es ist falsch; denn offenbar gibt es immer mehr solche Einzelfxe4lle. Dass sie sich hxe4ufen, lxe4sst den Schluss zu, dass es immer mehr radikale Verlierer gibt. Das liegt an den sogenannten Verhxe4ltnissen. Damit kann der Weltmarkt ebenso gemeint sein wie eine Prxfcfungsordnung oder eine Versicherung, die nicht zahlen will." 

" Aber vielleicht sollte, wer den radikalen Verlierer verstehen will, etwas weiter ausholen. Der Fortschritt hat das menschliche Elend nicht beseitigt, doch er hat es stark verxe4ndert. In den letzten zweihundert Jahren haben sich die erfolgreicheren Gesellschaften neue Rechte, neue Erwartungen und neue Ansprxfcche erstritten; sie haben mit der Vorstellung eines unabwendbaren Schicksals aufgerxe4umt; sie haben Begriffe wie Menschenwxfcrde und Menschenrechte auf die Tagesordnung gesetzt; sie haben den Kampf um Anerkennung demokratisiert und Gleichheitserwartungen geweckt, die sie nicht erfxfcllen kxf6nnen; und zugleich haben sie dafxfcr gesorgt, dass die Ungleichheit allen Bewohnern des Planeten 24 Stunden txe4glich auf allen Fernsehkanxe4len demonstriert wird. Deshalb hat die Enttxe4uschbarkeit der Menschen mit jedem Fortschritt zugenommen." 

"Wo Kulturfortschritte wirklich erfolgreich sind und xdcbel wirklich ausschalten, wecken sie selten Begeisterung", bemerkt der Philosoph. "Sie werden vielmehr selbstverstxe4ndlich, und die Aufmerksamkeit konzentriert sich dann auf jene xdcbel, die xfcbrig bleiben. Dabei wirkt das Gesetz der zunehmenden Penetranz: der Reste. Je mehr Negatives aus der Wirklichkeit verschwindet, desto xe4rgerlicher wird – gerade weil es sich vermindert – das Negative, das xfcbrig bleibt."

" Odo Marquard untertreibt; denn hier geht es nicht um xc4rger, sondern um mxf6rderische Wut. Was den Verlierer obsessiv beschxe4ftigt, ist ein Vergleich, der in jedem Augenblick zu seinen Ungunsten ausfxe4llt. Da der Wunsch nach Anerkennung prinzipiell keine Grenzen kennt, sinkt unvermeidlich die Schmerzgrenze, und die Zumutungen werden immer unertrxe4glicher. Die Reizbarkeit des Verlierers nimmt mit jeder Verbesserung zu, die er bei anderen bemerkt. Den Maxdfstab liefern niemals jene, denen es schlechter geht als ihm. Nicht sie sind es in seinen Augen, die fortwxe4hrend gekrxe4nkt, gedemxfctigt und erniedrigt werden, sondern immer nur er, der radikale Verlierer." 

" Die Frage, warum das so ist, trxe4gt zu seinen Qualen bei. Denn es kann keinesfalls an ihm selber liegen. Das ist undenkbar. Deshalb muss er Schuldige finden, die fxfcr sein Los verantwortlich sind." 

" "Es liegt an mir." – "Die anderen sind schuld." Diese beiden Momente schliexdfen sich nicht aus. Im Gegenteil, sie steigern einander nach dem Modell des Circulus vitiosus. Aus diesem Teufelskreis kann der radikale Verlierer sich durch keine Reflexion befreien; aus ihm zieht er seine unvorstellbare Kraft." 

" Der einzige Ausweg aus dem Dilemma ist die Fusion von Zerstxf6rung und Selbstzerstxf6rung, Aggression und Autoaggression. Einerseits erlebt der Verlierer im Moment seiner Explosion eine einmalige Machtfxfclle. Seine Tat ermxf6glicht es ihm, xfcber andere zu triumphieren, indem er sie vernichtet. Andererseits trxe4gt er der Kehrseite dieses Machtgefxfchls, dem Verdacht, dass sein Dasein wertlos sein kxf6nnte, dadurch Rechnung, dass er ihm ein Ende macht." 

3. De rechtse romanticus

Een derde beeld is van Tristan die onder invloed staat van de "rechtse romantiek". Daarbij gaat het om verzet tegen:

1. de stad die een ontworteling met zich mee brengt en materialisme kweekt

2. rationalisme en wetenschappelijkheid.

3. de eerloze bourgeoisie, de gemakzuchtige anti-held

4. de secularisering (ontkerkelijking) van de samenleving

Deze indeling is gebaseerd op Occidentalisme geschreven door Ian Buruma en Avishai Margalit. 

Tritan's vader is gelieerd aan het Civilistisch Appel. En wie de website bezoekt van deze beweging ziet in feite de bovenstaande vier punten weer terug keren.

De politieke analyse begint als volgt:

" De diepste grond van de huidige geestelijke crisis in de westerse wereld is hierin gelegen dat nogal wat mensen zijn ontworteld van hun geestelijke voedingsbodem: hun is in geestelijke zin de bodem onder hun voeten weggeslagen. 

Dientengevolge stuurloos zwalken zij rond over een oceaan van verwarring, vol dwaallichten en verraderlijke stromingen. Een dominante geestesstroming in onze westerse wereld tracht expliciet of impliciet de mens te maken tot een vernietiger van hetgeen zich vanuit de menselijke natuur en via de menselijke ervaring in de loop der geschiedenis ontwikkeld heeft en tot een aanbidder van al wat x91progressiefx92 heet te zijn, doch in waarheid tegennatuurlijk, dwaas en gexebxalteerd, doch bovenal zelfvernietigend is.

Fenomenen van deze op drift geraking en stuurloosheid zijn ondermeer de  verabsolutering van het autonomiebeginsel (riskante psychiatrische patixebnten kunnen soms moeilijk worden opgenomen), het laten prevaleren van de privacy en het belang van misdadigers ten nadele van de veiligheid in de samenleving en het rigoureus doortrekken van het gelijkheidsbeginsel (het x91homohuwelijkx92 bijvoorbeeld) ook waar dit tot ongerijmde consequenties leidt.

A. Individualisme

Een sterk redeneren vanuit het x91ik-gerichtex92. x93Ik vind datx85x94;  x93ik heb het recht omx85x94; x93ik vind dat fijn, en dusx85.x94 Deze mentaliteit brengt met zich mee dat er slechts in geringe mate vanuit verbanden wordt gedacht en gevoeld. Dus niet vanuit het volksverband (denk bijvoorbeeld aan vaderlandsliefde, nationaal gevoel, nationalismex85) en niet zozeer vanuit familieverbondenheid, ja zelfs gezinsverband. We weten allen dat in onze tijd het gezinsverband als coherente en affectief op elkaar betrokken basiseenheid met een hixebrarchische structuur in de samenleving door menige invloed van buitenaf en tengevolge van een sterke accentuering van de x91ik-gerichtex92 mentaliteit onder druk is komen te staan. Deze tendens is ingeluid door ontwikkelingendie de groepsbinding hebben verminderd, zoals de urbanisatie en de ontkerkelijking.

De solidariteit tussen verder verwijderde verwanten dan de eigen gezinsleden is ook sterk gexebrodeerd. We zijn veraf komen te staan van de clangeest binnen de x91extended familyx92. Nationaal besef, vroeger vaderlandsliefde geheten, is een schaduw van wat het eens geweest is. Naast evidente nadelen uit een oogpunt van cohesie van de samenleving en sociale controle wil ik niet ontkennen dat deze ontwikkeling in sommige opzichten het leven ook aangenamer heeft gemaakt. Echter, ingevolge de huidige Zeitgeist schiet de individualisering door en leidt tot atomisering van de samenleving.

B. Secularisatie

De geloofssubstantie is sterk gexebrodeerd. Geloofskennis is veelal niet meer aanwezig en de relevantie van het christelijk geloof voor het maatschappelijk handelen wordt als zwak ervaren, behalve uiteraard in overtuigd-christelijke kring. Het aantal kerkeleden heeft, zeker ook in Nederland, een historisch dieptepunt bereikt en daalt nog gedurig. Bij niet-weinigen, zeker ook onder de jeugdigen, is deze tendens mede oorzaak geweest van het afslijten van de gewetensfunctie, de ethische code, hetgeen weer leidt tot het volgende verschijnsel." 

x85x85

Lees verder op deze website

Laat ik duidelijk zijn: volgens mij heeft dit gedachtengoed als zodanig geen enkel rechtstreeks verband met de daad van Tristan van der Vlis. Een gewelddadige eruptie had ook anders waarschijnlijk wel plaatsgevonden. Maar ik denk wel dat dit gedachtegoed er mogelijk toe heeft bijgedragen dat hij zich van de huidige samenleving 'vervreemd' heeft gevoeld: 'uw samenleving is de mijne niet'.

Het is deze mix van: psychose, underdog-gevoel en vervreemding die tot een explosief cocktail is verwordenx85

Interview met Martin Bosma in de Volkskrant dit weekend. Hijbrengt binnenkort een boek uit over de x91schijnelitex92.  x91 Extreem rechts is gewoon socialismex92, aldus Martin. En de PVV is volgens hem een x92saaie burgerlijke Hollandsepartij.x92  En x91 we werden  door vier mensen met nazix92s vergelekendoor mensen, alle vier met een communistische achtergrond,x92

Op de kamer van Bosma prijkt een groot portret van JacquesDe Kadt. Dat zegt veel. De Kadt was ooit als communist begonnen. Trad in dejaren twintig uit de CPH , flirtte in de jaren dertig met zijn variant van het cultuursocialisme met het fascisme. En belande na deoorlog in de PvdA. Waarvan hij in x9268afscheid nam. Hij verleende steun aan DSx9270 een rechtse afsplitsing vande PvdA.

Niet bepaald een figuur om politiek snel vat op de tekrijgen. Dick Pels is dat gelukt. Hij haalde voor een politieke plaatsbepalingvan De Kadt het hoefijzermodel uit de kast. Naast links versus rechts bevat diteen dimensie van verdediging van de gevestigde orde, via reformisme naar eengeest van revolte. Aan de uiteinden van de hoefijzer komen ze bij elkaar: extreem links en rechts. Beide streven ze naar revolte.  Beide zijn het outsider, tegen degevestigde orde. Beide een scherp onderscheid tussen vriend/vijand, goed/fout. Beidedus een radicaal temperament en regelmatig is de oversteek gemaakt (bekendste voorbeeld: Mussolini) .

De Kadt verzoende zich na de oorlog met de parlementairedemocratie. Maar naar zijn politiek aard bleef hij een radicaal, een bohemien. Een bravebestuurder is hij dan ook nooit geworden. Zijn felle anti-communisme was vermaard.Toen hij de radicale babyboomersdezelfde fouten zag herhalen als hij zelf ooit in zx92n jeugd had gedaan, wasvoor hem de maat vol:  x91infantielx92.Hij kon het niet meer aanzien. Een nieuwe vijand was geboren.

Wat zegt het over Martin Bosma? Martin heeft ook een radicaaltemperament. In zijn (PVV) gevalfunctioneert DE islam als een prikpop. Een koude oorlog maar dan tegen deislam.

Martin Bosma zit volgens mij vast in zx92n eigen contradicties,enerzijds de nadruk op x93saai burgerlijkx94 maar zijn temperament is er niet naarwant die neigt naar de x93politiek bohemien.x94  Politiek bohemien of gederailleerde burgerman? Zal Martin en dePVV ooit uit dit dilemma komen?

Kinderbuurtfeest met als thema boer. Honderd jaar geleden zou hij voorbestemd zijn als landarbeider, nu is voor hem een boer iemand met een rode zakdoek en is aardappelrooien een buitenissigheid. Het kan verkeren.

In reactie op de verkiezingsuitslag heb ik vandaag een reactie voor Joop.nl geschreven.

Hierin een pleidooi voor een olijfboomcoalitie van PvdA, CDA, SP, GL en CU, (klik op) zie

Verkiezingsposters uit het straatbeeld? Zo niet in de Van Hamelstraat. Een blik in de vroege avond PvdA, VVD (buurman) en in de verte nog GroenLinks. Gevarieerd. Er valt wat te kiezen!

Morgen zullen we het weten…. wie gaat op kop en wordt het over links, rechts of paars?

Tony Judt, Dit land is moe (Uitgeverij Contact 2010) is een absolute aanrader. Een samenvatting van mijn boekenkast in een boek verenigd.

Dit weekend was de vertaling van het Engelse origineel beschikbaar en ik heb het direct gelezen. Een bespreking van mijn hand vind je op het forum van de Wiardi Beckman Stichting de denktank van de PvdA.

Vandaag in de Volkskrant een interview met een doodzieke Tony Judt. Zijn laatste boek is een soort politiek testament. Hij pleit hierin voor een terugkeer naar de gematigde sociaaldemocratie, van voor de revolte van xb468 en van de xb4neoliberalexb4 Derde Weg. Het duurt me eigenlijk te lang voor er op 18 mei een Nederlandse vertaling is.

Judt doet me ook onmiddelijk denken aan Paul Kalma. Een van de aantrekkelijkste denkers in de PvdA. Een fervent voorstander van de xb4Rijnlandse sociaaldemocratiexb4, zie mijn vorige blog. In de Tweede Kamer durfde hij regelmatig dwarse standpunten in te nemen. Nu is Kalma op een niet direct verkiesbare plaats 41 gezet. Het zou mooi zijn als hij morgen op het het PvdA congres nog omhoog wordt geplaatst….